[09.10.72] Vervain, valerian, violet root. Bitter the blossom, sweet the fruit

Przez chwilę patrzyłam na nią w milczeniu - na ten błysk w oku, którego nie było tu jeszcze kilka dni temu, na to złoto na palcu, które mówiło więcej niż jakiekolwiek słowa - spoglądałam na Prudence i widziałam w niej tę samą iskrę, która kazała mi kiedyś spakować jedną koszulę nocną i wybiec w noc bez oglądania się za siebie.
- Wicehrabia? - Machnęłam lekko ręką, jakbym odganiała natrętną muchę. - Owszem, był wicehrabia. Przywlekł się z kontynentu. - Westchnęłam teatralnie, samo to wspomnienie było czymś jednocześnie męczącym i zabawnym. - I miał kij w dupie tak głęboko, że gdyby próbował się ukłonić, pewnie skrzypiałby jak stare drzwi. - Zgarnęłam jeszcze kilka liści bylicy w dłoń i wrzuciłam je do kosza pod stołem, jak kiedyś fragmenty spalonej korespondencji, wspomniany człowiek miał tytuł, miał rodowe srebra, miał spojrzenie człowieka, który całe życie mówił innym, jak mają siedzieć przy stole… - Henri coś-tam. - Nazwisko było długie i równie nudne. De Valençay? De Valois? De Valmont? Nigdy nie śledziłam genealogii zagranicznych rodów, to był zresztą jeden z tych rodów, które miały tyle przodków, że człowiek zaczynał podejrzewać, iż połowa z nich była wymyślona tylko po to, żeby drzewo genealogiczne wyglądało okazalej. Machnęłam ręką, mógł sobie wsadzić swój tytuł dokładnie tam, gdzie już miał kij, nigdy nie byłam szczególnie zainteresowana kolekcjonowaniem ludzi z nazwiskami, wolałam tych z kręgosłupem. - Coś z „de”, oczywiście. Bez „de” chyba nie dałoby się wtedy zostać wicehrabią czegoś-tam-nad-czymś-tam. - Parsknęłam kpiarsko, jakbym znowu miała kilkanaście lat, nigdy nie widziałam człowieka tak dumnego z czegoś, co było jednocześnie tak potwornie nudne.
- Widzisz, Prudie… - Mruknęłam, przesuwając dłonią po stole i zgarniając kilka rozsypanych liści bylicy w jeden mały stosik. - Ja też musiałam się chwilę naszarpać ze światem. - Dodałam ciszej, uniosłam brew, to była najoczywistsza rzecz na świecie, przy czym westchnęłam z ulgą, która była szczera aż do szpiku kości. - Natomiast w ostatecznym rozrachunku nie uważam tego za złośliwość siły wyższej. Nie każdemu w życiu już na samym początku trafia się coś, o co warto było tak długo się wykłócać z losem. - Uniósłszy jeden z pęków szałwii, testowo powiesiłam go na gwoździu w belce nad nami - zawisł idealnie, zapach roślin wzmógł się, gdy liście poruszyły się w powietrzu. - Ale kiedy już się trafi… Trzeba mieć na tyle przyzwoitości wobec samej siebie, żeby tego nie wypuścić z rąk. - Podniosłam kolejny z pęków i powiesiłam go obok poprzedniego.
Słuchałam, gdy mówiła o wyborach, o tych wszystkich ludziach, którzy pokornie godzili się na złote klatki, miała rację, była wyjątkowo spostrzegawcza i refleksyjna, chociaż zastanawiałam się, czy wiedziała, jak wielką i niedużą jednocześnie.
Skandaliczne posunięcie… Ślub zawarty bez słowa… Zrobiłam dokładnie to samo, tylko w czasach i w otoczeniu, w którym „spontaniczność” u kobiety była uznawana i traktowana jako objaw choroby psychicznej albo opętania. Ludzie często myślą, że największym problemem w takich historiach jest różnica statusu, lecz prawdziwy problem jest dużo prostszy - strach - nawet najodważniejsi ludzie potrafią być przerażająco ostrożni, kiedy chodzi o coś, na czym naprawdę im zależy. Te wszystkie „interesy”, te „niezłe partie”... To była trucizna podawana w kryształowych kieliszkach, chociaż świat wcale nie potrzebował więcej grzecznych dziewczynek, które czekały na pozwolenie, by zacząć oddychać. Mój ojciec twierdził, że wybrany dla mnie kandydat „to doskonała partia dla dziewczyny o temperamencie, który trzeba odpowiednio ukierunkować”, ale to był jego elegancki sposób na powiedzenie, że powinnam wyjść za kogoś, kto będzie mnie pilnował, jak ogrodnik zbyt bujnej róży, i przez jakiś czas godziłam się w to wierzyć. Był zachwycony swoim wyborem, tak samo, jak matka, „znakomita partia”, mówił „kontakty na kontynencie, stare nazwisko, ogromny majątek”, zawsze uważał, że małżeństwo to partia szachów, a ja byłam tylko pionkiem, który miał zabezpieczyć króla - przyszły wybranek, jakiego mi sobie upatrzył, miał nienaganne pochodzenie, skrytkę wypełnioną galeonami, sakiewkę pękającą w szwach, temperament zdechłej ryby i osobowość mokrego koca, i gdybym za niego wyszła, pewnie dzisiaj nie wiązałybyśmy tu kadzideł, tylko gniłabym w jakimś mauzoleum z marmuru, umarłszy mentalnie przed czterdziestką. Problem polegał na tym, że wicehrabia nie miał zielonego pojęcia, z jakiego gatunku róży próbował zrobić ozdobę pergoli… Problem tkwił również w tym, że niektóre pionki miały paskudny zwyczaj zmieniać się w królowe świadome tego, iż władza i pieniądze to tylko marna rekompensata za zimne łóżko i życie spędzone na udawaniu, że się kogoś toleruje. Zmiana stanu cywilnego nie zmieniała charakteru, to prawda, ale zmieniała optykę, i jeśli miało się szczęście, nagle zauważało się, że życie nie kończy się na tym, co wypada, lecz zaczyna tam, gdzie kończy się twój strach przed wzięciem tego, na co masz ochotę. Świat nie będzie cię ogrzewał w mroźne noce, ani nie będzie trzymał za rękę, kiedy wszystko inne zawiedzie, właściwy człowiek już tak - nieważne, kim jest i skąd pochodzi.
Przez chwilę nic nie mówiłam, palcami poprawiłam tylko kilka z wiszących pęków szałwii, które przekręciły się lekko na gwoździu, aż w końcu spojrzałam na nią spod półprzymkniętych powiek.
- Jeśli naprawdę chcesz wiedzieć, dlaczego ludzie godzą się na rzeczy, których nie chcą, chociaż mogą być szczęśliwsi… Zacznij od zadania tego pytania swojemu mężowi. - Kącik moich ust uniósł się znowu. - Jestem pewna, że ma na ten temat bardzo interesującą teorię. - Wskazałam ją lekko palcem, w końcu sama mówiła, że ostatnio zaczęli bardziej szczerze… Wymieniać spostrzeżenia. - Skoro już dopuściłaś go do głosu, spodziewaj się, że będzie chciał przemawiać często i gęsto. - Uniosłam brew z absolutną niewinnością, jednak w moim głosie zabrzmiała nuta rozbawienia. - A z tego, co wiem o tym twoim arystokracie, nigdy nie należał do mężczyzn, którzy zadowalają się krótką wymianą zdań. Zawsze wyglądał na kogoś, kto ma sporo do powiedzenia w kwestiach... Nazwijmy to... Bilateralnych. - Puściłam do niej oko, widząc, jak spuściła wzrok na te swoje nieszczęsne zioła, kiedy temat zszedł na to, co mogło się urodzić z tych ich negocjacji. - Och, nie rób takiej miny.
Przez chwilę panowała cisza, potem klasnęłam lekko w dłonie.
- Moja droga, gdybym ci opowiedziała o wszystkim, co „skandalicznego” zrobiłam w życiu, to to porto na dole musiałoby być beczką, a nie butelką. - Odparłam, uśmiechnięta w sposób, który moi wrogowie nazywali „niepokojącym”, a mąż uwielbiał. - Twój dziadek nie miał tytułu, nie miał ziemi. - Wzruszyłam ramionami. - Miał za to te swoje bezczelne oczy i ręce, które potrafiły sprawić, że całkiem skutecznie zapominałam, jak się nazywam. - Wstałam energicznie, otrzepując fartuszek z resztek ziół, moje stawy kolanowe cicho trzasnęły, przypominając mi o metryce, ale zignorowałam to z godnością wicehrabiny, którą nigdy nie zostałam. - Nic tak nie poprawia cery i humoru kobiety, jak solidne, dogłębne porozumienie z mężem. - Dodałam, celowo kładąc nacisk na ostatnie słowa, by zobaczyć, jak pąsowieje. Widziałam, jak wcześniej zamrugała, próbując przetrawić moją bezpośredniość, ale nie miałam zamiaru jej oszczędzać. Niedawno chodziła po domu z oczami czerwonymi od niewyspania i złości na własne serce, lecz teraz promieniała, z bardzo wiadomego powodu, podejrzewałam, że te debaty będą niekiedy trwały do bladego świtu, rzadko poprzestając na jednym „spotkaniu na szczycie”, zwłaszcza z początku, a takie „negocjacje pozycji” bywały... Brzemienne w skutkach, czy się to planowało, czy też nie do końca. Nie miałam jednak na celu wprawiania jej w dyskomfort, to nie było moje życie, ja jedynie porozumiewawczo puszczałam do niej oczko, aż za dobrze wiedząc, w jaki sposób czasami działała Matka Natura przy ludziach, którzy często przenosili obrady do alkowy.
Patrzyłam na nią, gdy zbierała te fragmenty łodyg, próbując zachować resztki swojej opanowanej fasady - urocze - naprawdę urocze, że myślała, iż sprzątanie stanowiska pracy odwróci moją uwagę od faktu, że właśnie przyznała się do najbardziej wywrotowego czynu w swoim życiu. Ta dziewczyna miała w sobie więcej ze mnie, niż sama przypuszczała, chociaż na co dzień tak bardzo starała się zachować te swoje zasady, reguły postępowania i zwyczaje, które wpoił jej mój syn. Biedny John, gdyby wiedział, o czym jego matka i córka rozprawiały teraz na tym zakurzonym strychu, pewnie dostałby kołatania serca i musiałby ratować się solami trzeźwiącymi. Zawsze uważał, że porządek to podstawa egzystencji, nie rozumiejąc, że najciekawsze rzeczy dzieją się właśnie wtedy, gdy gałęzie zaczynają się niebezpiecznie splatać poza schematem…