[21.09.1972, Jesień | Galeria OdNowa] Ceolsige i Astoria | Taki pejzaż

Pojawiła się w galerii kilka minut przed umówioną godziną. Jeszcze przed wyjściem z pracowni odłożyła pędzle do ceramicznego naczynia i przez chwilę stała przed świeżo ukończonym obrazem przeznaczonym na ołtarz Mabonu. Ostatni, niemal niewidoczny refleks światła spoczywał na złoconych liściach otaczających róg kompozycji. Przez kilka sekund przyglądała się swojej pracy z nieodgadnionym wyrazem twarzy, jakby próbowała znaleźć choć jeden detal, który należałoby poprawić. Nie znalazła. Albo nie pozwoliła sobie znaleźć.
Na spotkanie ubrała się z typową dla siebie elegancją. Granatowa sukienka z ciężkiego, doskonale układającego się materiału sięgała kostek i podkreślała smukłą sylwetkę prostym, klasycznym krojem. Krótkie, czarne włosy miała starannie ułożone. Miękkie pasma kończyły się tuż przy linii żuchwy, delikatnie podwijając się ku środkowi i odsłaniając smukłą szyję. Zielone oczy, spokojne i uważne, sprawiały wrażenie, jakby nieustannie analizowały wszystko, co znajdowało się w ich zasięgu.
Wchodząc do jednej z sal OdNowy, poruszała się cicho, z charakterystyczną dla siebie pewnością. Nie było w jej krokach pośpiechu ani zawahania. Galeria od dawna była przedłużeniem jej samej - znała każdy korytarz, każdą wnękę, każdy obraz wiszący na ścianach. Zwolniła kroku, gdy dostrzegła stojącą przy sztaludze Ceolsige. Kobiety znały się od lat i wypracowały zawodową relację, opartą na wzajemnym szacunku. Ceolsige nie należała do osób, które zawracały jej głowę błahostkami. Jeśli pisała, że odnalazła coś wartego uwagi, to najpewniej tak było.
Zatrzymała się przed sztalugą z rękami splecionymi za plecami, pozwalając, by wzrok powoli przesuwał się po całej kompozycji. Nie oglądała obrazu jak kolekcjoner zachwycony nowym nabytkiem. Analizowała go. Rozkładała na czynniki pierwsze każdy pociągnięty pędzlem ślad, każdy kontrast, każdą decyzję kompozycyjną, jakby próbowała odtworzyć tok myślenia człowieka, który stał przed tym płótnem kilka stuleci wcześniej.
- Bardzo dobrze - kiwnęła głową z uznaniem na tę krótką prezentację. Przyglądała się podpisowi dłuższą chwilę, marszcząc lekko brwi. Potem cofnęła się o dwa kroki. Jeszcze raz spojrzała na całość kompozycji, tym razem z odpowiedniej odległości.
- Gdyby ktoś próbował podrobić Lysandera, najpewniej sięgnąłby po jego późniejszy okres. Jest bardziej rozpoznawalny i znacznie cenniejszy. To - przeniosła wzrok z powrotem na płótno - wymagałoby znajomości jego błędów, nie tylko jego talentu.
Zrobiła dwa kroki do przodu, studiując detale, ale nie dotknęła farby. Zamiast tego opuszkiem palca zawisła kilka centymetrów nad powierzchnią. Wskazała fragment nieba tuż nad linią horyzontu.
- Lysander bardzo rzadko mieszał błękity bezpośrednio na palecie. Nakładał je warstwowo. Najpierw chłodniejszy pigment, później półprzezroczysty laserunek. Dzięki temu światło nie jest namalowane. Ono wydaje się przeświecać spod farby.
Przesunęła dłoń niżej.
- Linia wału. Celowo nie jest idealnie prosta. To jego charakterystyczna maniera z wczesnego okresu. Gdy później zaczął malować na zamówienie arystokracji, wszystko stało się matematycznie uporządkowane. Tutaj jeszcze pozwalał sobie na niedoskonałości.
Obeszła sztalugę z lewej strony, pochylając głowę. Przez moment przyglądała się wiatrakowi.
- Widzisz krawędzie skrzydeł? Są prowadzone jednym, zdecydowanym ruchem. Żadnych poprawek. Żadnego zawahania. To wymagało ogromnej pewności ręki. - kontynuowała, a jej spojrzenie ostatecznie zatrzymało się na samotnej wieży wyłaniającej się z morskiej mgły. Tym razem milczała dłużej.
- Widziałam takie samotne punkty w jego szkicownikach. Wieże, latarnie, dzwonnice… - była przygotowana do tego spotkania, próbowała znaleźć wszystkie dostępne jej dane, by móc potwierdzić autentyczność obrazu. - Gdybym miała ocenić go wyłącznie jako kustoszka, bez świadomości nazwiska autora, powiedziałabym, że mam przed sobą dzieło z pierwszego etapu twórczości bardzo utalentowanego malarza. Warsztat nie jest jeszcze doskonały, ale widać już wszystkie cechy, które później uczynią go rozpoznawalnym.
Jeśli to falsyfikat, to jeden z najlepszych, jakie kiedykolwiek widziała. Będzie musiała jeszcze przeprowadzić głębszą analizę, rzucić kilka zaklęć diagnostycznych, żeby się upewnić. Spojrzała na Ceolsige z wyraźnie większym zainteresowaniem niż na początku spotkania.
- Powiesz mi, jak trafił w twoje ręce? - w głosie kobiety zabrzmiała charakterystyczna czujność zawodowa, ale też ciekawość potomkini człowieka, którego pędzel pozostawił na świecie znacznie więcej tajemnic niż obrazów.