[26-30.10.1972] Whispers of Death

Malowanie

27-30/10

Malowanie rozpoczęła od portretu przeznaczonego do mauzoleum, uznając, że to właśnie on wymaga największej precyzji. Orpheus Rookwood miał stanowić centralny punkt kompozycji, a otaczająca go architektura powinna jedynie podkreślać jego obecność. Astoria sięgnęła więc po szeroki, miękki pędzel i zaczęła nakładać pierwsze warstwy koloru na kamienne ściany, wykorzystując mieszaniny chłodnych szarości, umbry i niewielkich ilości błękitu. Nie chciała uzyskać jednolitej, martwej powierzchni. Kamień powinien posiadać własną strukturę, subtelne przebarwienia i ślady upływającego czasu, lecz jednocześnie pozostawać dostatecznie neutralny, aby nie konkurować z postacią Rookwooda. Miejscami rozjaśniała go delikatnymi pociągnięciami pędzla, gdzie indziej pogłębiała cienie, budując wrażenie przestrzeni tonącej w półmroku.
Następnie zajęła się kamiennym postumentem, przy którym miał stać Orpheus. Jego powierzchnię opracowywała nieco staranniej, ponieważ znajdował się na pierwszym planie i stanowił istotny element całej kompozycji. Wizerunek powinien zachować powagę właściwą rodowemu mauzoleum, a nie przypominać dekoracyjnego portretu przeznaczonego do salonu. Przez blisko cztery godziny pracowała nad architekturą pierwszego obrazu, stopniowo przechodząc od większych płaszczyzn barwnych do szczegółów. Co pewien czas odkładała pędzel i odsuwała się od sztalugi, oceniając kompozycję z większej odległości. Zbyt jasne fragmenty przyciemniała, zbyt wyraźne krawędzie łagodziła, pozwalając niektórym elementom niemal rozpływać się w cieniu. Dopiero kiedy uznała, że tlo posiada odpowiednią głębię, przeniosła uwagę na drugi obraz.
Gabinet Rookwooda wymagał zupełnie odmiennego podejścia. W przeciwieństwie do surowego wnętrza mauzoleum miał sprawiać wrażenie miejsca zamieszkanego, w którym właściciel spędził wiele godzin pochylony nad księgami i dokumentami. Astoria rozpoczęła od drewnianej boazerii, nakładając cienkie warstwy ciemnego brązu, ochry i przygaszonej czerwieni. Następnie opracowała wysokie regały, stopniowo wydobywając z półmroku rzędy oprawionych w skórę tomów. Nie malowała każdego grzbietu z jednakową dokładnością. Te znajdujące się bliżej pierwszego planu otrzymały wyraźniejsze kontury, delikatne złocenia i subtelne ślady zużycia, podczas gdy dalsze pozostawały jedynie sugestią kształtów i kolorów. Najwięcej uwagi poświęciła sekretarzykowi, który miał stanowić jeden z najważniejszych elementów gabinetu. Umieściła na blacie kałamarz, kilka pergaminów oraz zamkniętą księgę. Niektóre z tych przedmiotów stanowiły dyskretne odniesienia do działalności Rookwooda za życia, inne miały po prostu sprawiać, że wnętrze będzie wyglądało naturalnie. Astoria zadbała również o odpowiednie rozmieszczenie światła. Ciepła poświata padająca z okna rozjaśniała fragment blatu i podłogi, pozostawiając regały oraz dalsze części pomieszczenia w przyjemnym półmroku. Malowanie gabinetu zajęło jej kolejne pięć godzin, rozłożonych pomiędzy pracą nad pierwszym płótnem a krótkimi przerwami, których potrzebowała, aby odpocząć od nieustannego skupiania wzroku. Nie mogła pozwolić sobie na wielogodzinne oczekiwanie, aż kolejne warstwy farby wyschną naturalnie, dlatego pracowała przede wszystkim cienko, wykorzystując magię do przyspieszenia prosesu. Kiedy oba tła zaczęły nabierać ostatecznego wyglądu, powróciła do portretu Orpheusa.
Rozpoczęła od szat, nakładając na przygotowany wcześniej rysunek ciemne, głębokie kolory. Czerń przełamywała niewielkimi ilościami granatu, umbry i przygaszonej zieleni, dzięki czemu materiał nie wyglądał jak jednolita plama. Stopniowo zaznaczała fałdy, załamania światła i miejsca, w których tkanina układała się pod wpływem ciężaru ciała. Nie chciała, aby Orpheus wyglądał jak sztywna figura ustawiona obok postumentu. Musiał sprawiać wrażenie człowieka, który w każdej chwili może odsunąć dłoń od kamienia, wyprostować się jeszcze bardziej i podejść do krawędzi obrazu, aby zwrócić uwagę niepożądanemu przybyszowi.
Dopiero później zajęła się twarzą. To właśnie ten etap wymagał od niej największego skupienia. Zachowane reprodukcje przedstawiały Rookwooda jako człowieka starszego, o wyraźnie zarysowanych kościach policzkowych, głęboko osadzonych oczach i surowych rysach. Astoria nie zamierzała odejmować mu lat ani łagodzić charakterystycznych cech wyglądu. Przeciwnie, zależało jej na oddaniu dojrzałości, doświadczenia i pewnej nieustępliwości, która zdawała się przebijać z jego dawnych wizerunków. Cienkimi pędzlami stopniowo modelowała policzki, skronie i okolice oczu, wykorzystując subtelne przejścia pomiędzy ciepłymi tonami skóry a chłodniejszymi cieniami. Chciała uchwycić charakter Rookwooda, człowieka wykształconego, dumnego i przekonanego o własnej racji, który nie potrzebował podnosić głosu, aby okazać komuś dezaprobatę. Dlatego jego spojrzenie uczyniła chłodnym i przenikliwym, a usta ułożyła w wyrazie ledwie dostrzegalnego niezadowolenia, jak gdyby już sama obecność niektórych osób mogła stanowić dla niego osobistą obrazę.
Dopiero kiedy zasadnicza część postaci została ukończona, sięgnęła po przygotowane wcześniej pigmenty zawierające sproszkowane szczątki Orpheusa, które dostarczył jej Czarny Pan. Nie wykorzystała ich do malowania tła ani przedmiotów, lecz wyłącznie do ostatnich warstw wykańczających jego sylwetkę. Niewielkie ilości dodawała do mieszanek przeznaczonych na twarz, dłonie i szaty, starannie rozprowadzając je w farbie. Zależało jej, aby materialny ślad po zmarłym został związany z samą postacią, stanowiąc później podstawę do odpowiednich zaklęć portretowych.
Całość zajęła jej cztery dni. Ostatnie godziny malowania poświęciła na poprawki i ujednolicenie obu kompozycji. Na pierwszym obrazie dopracowała herb Rookwoodów, rozjaśniła kilka fragmentów kamiennego postumentu i pogłębiła cień za sylwetką mężczyzny. Pracowała szybko, lecz nie chaotycznie, świadomie rezygnując z niektórych drobnych szczegółów na rzecz odpowiedniego wykończenia najważniejszych elementów. Wiedziała, że przy tak ograniczonym czasie nie zdoła osiągnąć tej samej głębi wielowarstwowego malarstwa, jaką uzyskałaby podczas kilkutygodniowej pracy, lecz efekt końcowy pozostawał satysfakcjonujący. Oba obrazy wyglądały spójnie, zachowując jednocześnie odmienny charakter.
Na pierwszym Orpheus Rookwood stał przy kamiennym postumencie, wyprostowany i dostojny, z chłodnym spojrzeniem skierowanym ku przyszłym odwiedzającym mauzoleum. Na drugim widniał jego gabinet, pełen ksiąg, ciemnego drewna i przygaszonego światła, gotowy przyjąć namalowanego właściciela.