Levi Rowle

Odpowiedź na tę wiadomość nie nadeszła od razu. Szło nabrać wrażenia, że Leviathan będzie musiał interpretować milczenie, lecz w środku nocy z 4 na 5 września dotarła do niego koperta opisana słowami: CO DZIEJE SIĘ Z LUDŹMI BEZ RĘKI?
Wysypała się z niej cała kolekcja karteluszek, których chronologię powstawania można było określić pi razy drzwi postępującym stopniem niechlujności i chwiejności pisma. Za papeterię posłużyły najróżniejsze materiały, podobna różnorodność wśród atramentów i grafitów.

Ta powstała piórem na zwykłej karteczce wyrwanej z notesu:

nie prowadzą
sami
ogrodów

Znalazła się w kopercie również papierowa serwetka, na której węgielkiem wykrzyczano: NIE. Ponadto zdobiły ją żółte odciski palców pachnące konfiturą morelową.

Na stronicy w kratkę, na której odwrocie Helloise rachowała kiedyś jakieś proporcje, wypisano znów piórem:

zniedołężeli przed swoim czasem

Była także złożona na pół kartka z książki.

treść strony

Nie przerywając czytania, pan Mabeuf spoglądał ponad kartkami książki na swoje rośliny, szczególnie zaś na wspaniały rododendron, który był jedną z jego radości. Po czterech dniach suszy, wiatru i słońca łodygi roślin gięły się bezsilnie, kielichy kwiatów chyliły się, liście opadały; wszystko domagało się wody; zwłaszcza rododendron był w żałosnym stanie. Dla ojca Mabeuf kwiaty miały duszę.
Starzec przepracował cały dzień nad zagonkiem indyga i upadał ze znużenia; mimo to wstał, odłożył książki na ławkę i zgarbiony, chwiejnym krokiem podszedł do studni, ale gdy ujął łańcuch, nie miał nawet dość siły, by go odczepić.
Odwrócił się i podniósł pełne udręki spojrzenie ku niebu, które wypełniało się gwiazdami.
Wieczór miał w sobie ową pogodę, która przytłacza cierpienia ludzkie jakąś nieubłaganą i wieczną radością. Noc zapowiadała się równie sucha jak dzień.
„Wszędzie gwiazdy! — pomyślał starzec — ani jednej chmurki, ani jednej kropli wody!”
I głowa, podniesiona na chwilę, opadła mu na piersi.
Podniósł ją znowu i spojrzał jeszcze raz w niebo, szepcząc:
— Och, jedną łzę rosy, odrobinę litości!
Raz jeszcze pociągnął za łańcuch od studni, lecz daremnie.
W tej chwili usłyszał głos, który powiedział:
— Ojcze Mabeuf, chce pan, żebym podlała ogród?
Jednocześnie coś zaszeleściło w żywopłocie, jak gdyby przemykało się tam jakieś dzikie zwierzę, i starzec zobaczył wychodzącą z zarośli wysoką i chudą postać dziewczęcą, która stanęła przed nim i spojrzała nań śmiało. Wyglądała raczej na widmo wylęgłe z wieczornego zmierzchu niż na istotę ludzką.
Nim ojciec Mabeuf, który, jak już mówiliśmy, łatwo się przerażał, zdołał wyjąkać słówko, istota ta, z dziwną gwałtownością poruszająca się w mroku, odczepiła łańcuch, zanurzyła wiadro wyciągnęła je i napełniła konewkę. I poczciwiec zobaczył, że ta bosonoga i obdarta zjawa przebiega wzdłuż grządek kwiatów, rozlewając wokół życie. Szmer wody padającej na liście napełniał zachwytem duszę ojca Mabeuf. Wydawało mu się, że teraz rododendron jest szczęśliwy.
Opróżniwszy jedno wiadro, dziewczyna wyciągnęła drugie, potem trzecie. Podlała cały ogród.
Krążąc tak po ścieżkach, wśród których jej sylwetka wydawała się całkiem czarna, i poruszając podartą chustką na swoich długich kościstych ramionach, podobna była do nietoperza.
Gdy skończyła robotę, ojciec Mabeuf zbliżył się ze łzami w oczach i położył rękę na jej czole.
— Bóg ci pobłogosławi — rzekł. — Jesteś aniołem, bo troszczysz się o kwiaty.

[To fragment z Nędzników.]

Te zadrukowane na niej drobno i równo literki przygniotły kreślone ręcznie i zamaszyście słowa:

NIEDOŁĘŻNI
PŁACZĄ
BŁAGAJĄ
POLEGAJĄ

Piękno prozy równoważyła surowość starego artykułu z Proroka Codziennego ozdobionego zdjęciem Lazarusa, w którym komentowano jakieś jego decyzje, nie jest ważne jakie. Ważne, że ozdobiono je komentarzem:

pracują w ministerstwie

czy ona chciała pracować?

Ponadto w dowolne miejsca, wedle uznania, wpasować mógł sobie kilka sztuk świstków o identycznej treści, na których wołano:

zatem przyjdź